Prinsjesdag is hét moment waarop het kabinet de plannen voor volgend jaar presenteert. Ook dit jaar kwamen er weer een aantal voorstellen voorbij die ondernemers raken. Minder dan andere jaren, maar dat heeft natuurlijk te maken met het demissionaire karakter van het kabinet. Het is dan ook afwachten wat er zometeen na de verkiezingen gaat gebeuren. Let op: de plannen zijn nog voorstellen. De Tweede Kamer moet erover stemmen en met de verkiezingen eind oktober kan dat nog alle kanten op gaan. Dit zijn alvast de belangrijkste punten voor ondernemers.
Aanpassing IB-tarieven en grensbedragen eerste en tweede schijf box 1
De tarieven in box 1 van de inkomstenbelasting worden aangepast. Het tarief in de eerste schijf gaat omlaag met 0,12% naar 35,7%, terwijl het tarief in de tweede schijf juist iets omhooggaat naar 37,56%. Daarnaast schuiven de grenzen van de schijven op: de eerste schijf loopt straks tot € 38.883 en de tweede tot € 79.137. Voor veel ondernemers en werknemers betekent dit dat lage en middeninkomens licht profiteren, terwijl hogere inkomens juist wat meer belasting gaan betalen.
Leegwaarderatio
De regels rondom de leegwaarderatio veranderen. Tot nu toe mochten verhuurde woningen in de inkomstenbelasting en de Successiewet vaak met een lagere waarde worden aangegeven dankzij die ratio. Straks wordt vastgelegd dat je de werkelijke marktwaarde moet gebruiken als die minimaal 10% lager ligt dan de berekende leegwaarderatio. Bovendien vervalt de mogelijkheid om de leegwaarderatio toe te passen bij onzakelijke verhuur tussen gelieerde partijen, zoals binnen familie of eigen bv’s. Dit zorgt ervoor dat verhuurde woningen in meer gevallen tegen een hogere waarde belast worden.
Afbouw zelfstandigenaftrek
Voor zzp’ers wordt de zelfstandigenaftrek verder afgebouwd. Het kabinet wil de aftrek stap voor stap terugbrengen tot € 900 in 2027. In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek nog € 1.200. De extra aftrek voor starters blijft voorlopig bestaan en blijft € 2.123, zodat beginnende ondernemers nog wat extra voordeel behouden.
Elektrisch rijden verliest zijn fiscale glans
Vanaf januari verdwijnt het verschil helemaal en geldt voor nieuwe elektrische auto’s hetzelfde bijtellingspercentage als voor nieuwe niet-elektrische auto’s: 22% van de cataloguswaarde. Daarmee komt er een eind aan het fiscale voordeel dat elektrisch rijden jarenlang aantrekkelijker maakte voor zakelijke rijders.
Box 3: hogere heffing
Bezit je vermogen in box 3, zoals spaargeld of beleggingen? Dan ga je de komende jaren meer belasting betalen. Het heffingsvrije vermogen daalt in 2026 van € 57.684 naar € 51.396, waardoor je sneller in de heffing valt. Tegelijk stijgt het fictieve rendement voor overige bezittingen, zoals beleggingen en tweede woningen, van 5,88% naar 7,78%. Zo wordt een groter deel van je vermogen belast én betaal je er meer belasting over. Voor ondernemers die privévermogen hebben opgebouwd in spaargeld, beleggingen of vastgoed kan dit een merkbare verhoging van de rekening betekenen.
Afschaffen voorgenomen btw-verhoging op cultuur, sport en media
De plannen voor de btw-tarieven zijn deels aangepast. De eerder voorgenomen verhoging voor cultuur, media en sport gaat toch níet door: voor deze sectoren blijft het verlaagde tarief van 9% gelden. Om dat te financieren wordt de inflatiecorrectie in de inkomstenbelasting slechts gedeeltelijk toegepast. De verhoging voor logies blijft daarentegen wel staan: hotelovernachtingen, pensions en vakantiehuisjes gaan per 1 januari 2026 naar het hoge tarief van 21%. Voor ondernemers in de horeca en recreatie kan dit direct gevolgen hebben voor prijzen en marges.
Overdrachtsbelasting: nieuw 8%-tarief
Bij de overdracht van bepaalde onroerende zaken komt er per 1 januari 2026 een nieuw tarief van 8% overdrachtsbelasting. Dit geldt voor woningen die níet als hoofdverblijf worden gebruikt, zoals tweede huizen, vakantiewoningen of woningen die bestemd zijn voor verhuur. Daarmee wordt het huidige tarief van 10,4% iets verlaagd, wat investeren in dit soort vastgoed net iets minder zwaar belast maakt. Voor wie een woning koopt om er zelf in te wonen, blijft het tarief 2% of geldt, onder voorwaarden, zelfs een startersvrijstelling.
Tot slot
Dit zijn de plannen, maar of ze daadwerkelijk werkelijkheid worden? Dat is nog even afwachten. Eerst moet de Tweede Kamer erover beslissen. En met de verkiezingen eind oktober kan de uitkomst zomaar anders zijn. Voor nu is het dus vooral: op de hoogte blijven en in actie komen zodra het nodig is.